پشت سرعت خیرهکننده ۵G چیست؟ از ایران تا شرق آسیا
اینترنت ۵G با سرعت بالاتر، تأخیر کمتر و ظرفیت بیشتر، تجربه متفاوتی نسبت به ۴G ارائه میدهد. در ایران نیز توسعه این فناوری ادامه دارد و اپراتورها طبق تعهدات خود باید تا پایان سال ۱۴۰۷، ۷۵ درصد شبکه کشور را به نسل پنجم مجهز کنند.
به گزارش اقتصاد بیدار، اینترنت نسل پنجم یا ۵G، فناوری ارتباطی پرسرعتی است که انتقال داده را افزایش میدهد. این فناوری همچنین امکان برقراری ارتباط پایدارتر و هوشمندتر میان کاربران و دستگاههای مختلف را فراهم میکند.
۵G صرفاً نسل جدید اینترنت موبایل نیست، بلکه بستری برای توسعه ارتباطات هوشمند محسوب میشود. سرعت بسیار بالا، تأخیر پایین و امکان اتصال تعداد زیادی دستگاه، از مهمترین ویژگیهای این فناوری است.
در این نسل، شبکه برای اتصال گسترده تجهیزات، خودروها، اشیا و دستگاههای مختلف طراحی شده است. اکنون کشورهای متعددی در حوزه فناوری نسل پنجم فعال هستند و نسل ششم نیز در برخی کشورها به شکل محدود و آزمایشی مورد استفاده قرار گرفته است.
بر اساس تعهدات درجشده در پروانههای فرکانسی، اپراتورها موظف شدهاند تا پایان سال ۱۴۰۷، ۷۵ درصد شبکه کشور را به نسل پنجم ارتباطات مجهز کنند. فناوری ۵G برای دستیابی به سرعتهای چند گیگابیتی، کاهش تأخیر، افزایش ظرفیت شبکه و بهبود تجربه کاربران توسعه یافته است.
یکی از نکات مهم درباره نسل پنجم، نیاز آن به تعداد بیشتری سایت نسبت به نسل چهارم است. این موضوع به دلیل ضرورت پشتیبانی از سرعت بالاتر مطرح میشود و توسعه آن نیز به زیرساختهایی مانند فیبرنوری وابستگی دارد.
توسعه ۵G در ایران
اواخر اردیبهشت ماه سال گذشته، وزیر ارتباطات از فعال شدن فناوری ۵G روی گوشیهای سامسونگ در ایران خبر داد. به گفته او، این فناوری بهتدریج و همزمان با بهروزرسانی اندروید به نسخه ۱۵ و رابط کاربری One UI به نسخه ۷، روی مدلهای مختلف سامسونگ فعال میشود.
بر اساس آمار رسمی وزارت ارتباطات و سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، توسعه شبکه ۵G طی یک سال گذشته دنبال شده است. در همین چارچوب، ۲۷۰ سایت نسل پنجم تلفن همراه راهاندازی شد و فرکانسهای ۳۶۰۰ و ۳۸۰۰۰۰ مگاهرتز نیز برای راهاندازی اینترنت ۵G به مزایده گذاشته شد.
یکی از مهمترین قابلیتهای پیشبینیشده برای ۵G، پایداری و ثبات ارتباط است. این ویژگی حتی میتواند در کاربردهای حساسی مانند جراحی از راه دور مورد استفاده قرار گیرد.
جراحی از راه دور به شبکهای مطمئن و پایدار نیاز دارد. نسل پنجم تلفن همراه میتواند امکان کمکرسانی پزشکان به بیماران از راه دور و در شرایط بحرانی را فراهم کند.
سید ستار هاشمی ـ وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اخیرا در یک نشست خبری توسعه نسل پنجم تلفن همراه و فیبرنوری را یکی از اولویتهای جدی وزارت ارتباطات عنوان کرد و گفت: پروژه استخراج سیمها و کابلهای مسی و جایگزینی آن با فیبر نوری با جدیت دنبال میشود. تاکنون در بحث اتصال و ارتباط رشد ۴ برابری را در اتصال تجربه کردهایم و در باب پوشش از ۱۰ میلیون مشترک عبور کردیم. برای نسل پنجم نیز فراخوانها را برگزار کردیم و برای تخصیص ارز کمک کردیم، اما برای تامین تجهیزات باید بستر واردات کشور باز شود.
از سوی دیگر، حمید فتاحی، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، از تجهیز شبکه کشور به نسل پنجم تا پایان سال ۱۴۰۷ خبر داد. او اعلام کرد طبق تعهدات درجشده در پروانههای فرکانسی، اپراتورها باید تا پایان سال ۱۴۰۷، ۷۵ درصد شبکه کشور را به نسل پنجم ارتباطات مجهز کنند.
کشورهای پیشرو در حوزه ۵G، بهویژه در حاشیه خلیج فارس و شرق آسیا، به سرعتهای بالایی دست یافتهاند.
سرعت ۵G چقدر است؟
از نظر تئوری، اینترنت ۵G میتواند سرعت دانلود ۲۰ گیگابیت بر ثانیه داشته باشد. سرعت آپلود این فناوری نیز در شرایط نظری میتواند به ۱۰ گیگابیت بر ثانیه برسد.
این ارقام به معنای سرعتی حدود ۱۰۰ برابر بیشتر از بهترین حالت شبکه ۴G است. با چنین سرعتی، دانلود یک فیلم سینمایی با کیفیت بالا تنها چند ثانیه زمان نیاز دارد.
با این حال، سرعت واقعی اینترنت ۵G به عوامل مختلفی وابسته است. تعداد کاربران، نوع باند فرکانسی، قابلیت دستگاه، فاصله از دکل و موانع فیزیکی مانند ساختمانها میتوانند بر سرعت اتصال اثر بگذارند.
امارات متحده عربی با سرعت میانگین ۶۳۰ تا ۶۶۰ مگابیت بر ثانیه، یکی از سریعترین شبکههای ۵G جهان را در اختیار دارد. در کره جنوبی نیز کاربران سرعتی بین ۳۴۱ تا ۴۳۲ مگابیت بر ثانیه را تجربه میکنند.
قطر نیز با سرعتی بین ۵۲۲ تا ۵۸۸ مگابیت بر ثانیه، در جایگاه بالایی قرار گرفته است.
در ایران، اینترنت ۵G از سال ۱۳۹۹ به صورت رسمی راهاندازی شد. نخستین سایت ۵G کشور توسط اپراتور دوم راهاندازی شد و مدتی بعد اپراتور اول نیز وارد این رقابت شد.
اکنون هر دو اپراتور در حال توسعه پوشش نسل پنجم هستند. تمرکز اصلی آنها بر مراکز استانها و شهرهای بزرگ و پرجمعیت قرار دارد و پوشش ۵G تقریباً تمامی مراکز استانها را دربر گرفته است.
چرا ۵G بهتر از ۴G است؟
مهمترین تفاوت ۵G و ۴G به سرعت، ظرفیت و میزان تأخیر شبکه مربوط میشود. نسل پنجم برای افزایش ۱۰۰ برابری ظرفیت ترافیک و ارتقای کارایی شبکه طراحی شده است.
۵G علاوه بر بهبود تجربه استفاده از اینترنت همراه، امکان ارائه خدمات جدیدی مانند اینترنت اشیا را نیز فراهم میکند. به همین دلیل، این فناوری صرفاً برای افزایش سرعت اینترنت تلفن همراه توسعه نیافته است.
یکی از عوامل کندی و ناپایداری ۵G در ایران، کمبود ایستگاههای پایه اختصاصی نسل پنجم عنوان شده است. بر اساس بررسیها و اعلام نهادهای مربوط، استانهای تهران، خراسان رضوی، قزوین، خوزستان و فارس بیشترین تعداد سایتهای ۵G را دارند.
بر اساس اعلام سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، تعداد سایتهای ۵G تا سال گذشته به حدود ۲۵۰۰ سایت رسیده بود. با این حال، توسعه بیشتر ایستگاههای اختصاصی همچنان برای بهبود پوشش این فناوری اهمیت دارد.
شبکه ۵G برای عملکرد مطلوب به تراکم بالای آنتنها نیاز دارد. در ایران تعداد دکلهای فعال ۵G هنوز افزایش کافی نداشته و همین موضوع باعث شده اتصال به این شبکه در برخی مناطق بیشتر به نزدیکی برجهای خاص محدود باشد.
محدودیتهای اینترنت ۵G
با وجود مزایای نسل پنجم، این فناوری با محدودیتهایی نیز روبهرو است. پوشش محدود و ناپایداری در برخی مناطق، هزینه بالاتر بستهها نسبت به ۴G و مشکلات سازگاری بعضی گوشیها با باندهای فرکانسی کشور از جمله این موارد هستند.
همچنین سرعت ۵G ممکن است در ساعات اوج مصرف ناپایدار باشد. این موضوع در کنار محدودیت پوشش، از جمله نقاط ضعف فعلی این فناوری به شمار میرود.
برای فعالسازی اینترنت ۵G باید به اپراتور همراه مراجعه کرد. در گوشیهای اندرویدی نیز کاربر میتواند از بخش تنظیمات و شبکههای تلفن همراه، حالت اتصال ترجیحی را روی ۵G/LTE/۳G/۲G قرار دهد.
در صورت وجود سیگنال مناسب، گوشی به سریعترین شبکه در دسترس متصل خواهد شد. در برخی شهرهای بزرگ، از جمله تهران، نقاطی برای دسترسی به اینترنت ۵G وجود دارد.
برای استفاده از این فناوری، علاوه بر پوشش شبکه، به سیمکارت ۵G و گوشی سازگار با این فناوری نیز نیاز است.
طبق اعلام وزارت ارتباطات، برای توسعه نسل پنجم فراخوانها و مناقصههای مربوط به فرکانسهای مورد نیاز برگزار و برندگان نیز مشخص شدهاند. در بخش تخصیص فرکانس اقدامات لازم انجام شده است.
با این حال، تأمین تجهیزات همچنان به تسهیل فرایندهای واردات نیاز دارد. بر اساس اعلام وزارت ارتباطات، در این زمینه محدودیتهایی وجود داشته، اما پیگیریها برای رفع موانع در کوتاهترین زمان ممکن ادامه دارد./پایان پیام
